خانه / اخبار مداحان / مصاحبه با احمد کامرانپور

مصاحبه با احمد کامرانپور

در باره نوحه و نوحه خوانی

هیئت ملحی –  نوحه چیست؟ آیا نوحه به عنوان یک گونه خاص از اشعار مذهبی موضوعیت دارد؟ اگر این طور است، ویژگی‌های مخصوص این نوع شعر چیست؟ 

از نظر لفظی نوحه، یعنی عزاداری و نوحه کردن. سابقه تاریخی نوحه به دوران امام حسین (ع) برمی‌گردد. در آن زمان امام سجاد (ع)  فرمودند: «من فرزند کسی هستم که جن در زمین و پرندگان در آسمان برای او نوحه خواندند.»

نوحه دارای دو معنا است. معنای اول: نوحه و زاری کردن و معنای دوم: معنایی که امروزه به خود گرفته است؛ یعنی دمی که سبک داشته باشد و جمعیت آن را تکرار کنندو همراه با آهنگ آن به زنجیر یا سینه‌زنی بپردازند.

* نوحه‌های مذهبی از حیث مضمون، محتوا و قالب چه تقسیم‌بندی‌هایی دارند؟

در این مورد نمی‌توان یک نظریه ارائه کرد. گاهی اوقات با یک نوحههمراه با مضمون، محتوا، سبک و خواندن بسیار خوبی مواجه هستیم؛ نوحه‌هایی هم مشاهده می‌کنیم که هیچ کدام از این ویژگی‌ها را ندارد؛ بنابراین نمی‌توانیم راجع به همه نوحه‌ها یک نظر را صادر کنیم. نوحه قالب مخصوصی ندارد. با گذشت زمان، سبک‌های جدیدی پا به عرصه ‌گذاشته و همراه می‌شوند با سبک‌هایی که از گذشته وجود دارند. قالب نوحه این است که شعر همراه با آهنگ و تُن سینه خوانده شود. اشعاری را که چارپارهیا گوشواره داشته باشد و عنوان «دم» گرفته باشد می‌توان نوحه نامید؛ ممکن است‌‌ همان نوحه با زبان حال و مرثیه نیز خوانده شود؛ ولی همچنین حالتی را که در آن افرادی با هم شعر می‌خوانند و همراه با شعرخوانی، سینه‌زنی می‌کنند و سبکی را بر روی آن قرار می‌دهند، نوحه می‌گویند. صد‌ها سبک وجود دارد و نمی‌توانیم برای نوحه یک قالب و محتوای مشخص تعیین کنیم؛ همان‌طور که شاهد هستیم نوحه‌هایی که در محرم خوانده می‌شود قالب‌های مختلفی دارند.

* مهم‌ترین نکاتی که در سرودن یک نوحه باید مد نظر نوحه‌سرا باشد، چیست؟
به نظرم نوحه باید دارای پیام، سوز، حماسه و با مصائب و مقام اهل‌بیت علیهم‌السلام وفق داشته باشد. نوحه عنصری است که فراخور هر زمان می‌توان از آن استفاده کرد؛ مثلاً قبل از انقلاب با  این سبک نوحه خوانده می‌شد:
چه سان روم خیمه ی خسرو خوبان

ای راحت جان سقای طفلان

چه گویم از قتل تو با این عزیزان

یا در زمان انقلاب این نوحه خوانده می‌شد:

ای شاه خائن آواره گردی
خاک وطن را ویرانه کردی
کشتی جوانان وطن….
این نکته را باید اضافه کنم که در این موضوع با دو بخش روبه‌رو هستیم؛ بخش اول: نوحه و بخش دوم: شعار.
شعار جمله‌ای است که فریاد زده می‌شود؛ مثلاً خدایا تا انقلاب مهدی خمینی را نگهدار.
نوحه عرض حال عزادارن امام حسین علیه‌السلام به سبک سینه‌زنی و همه‌خوانی همراه با دم است. بهترین نوحه، نوحه‌ای است که دارای محتوای مذهبی و آیینی باشد.

* شما تأکید کردید که نوحه دارای سبک‌های بسیار زیادی است؛ خودتان فکر می‌کندی بهترین نوع این سبک‌ها کدام است؟


به نظرم سبکی که در بین افراد جامعه ماندگار شود و به‌اصطلاح در دهان‌ها بچرخد، بهترین سبک برای نوحه‌سرایی است. نمی‌توانیم برای این کار یک سبک واحد مشخص کنیم و بگوییم که این سبک بهترین سبک برای نوحه‌سرایی است.

گاهی اوقات نوحه‌ای سروده می‌شود و به قدری زیبا است که مخاطب با یک بار شنیدن نوحه آن را به یاد می‌سپارد؛ مثلاً این نوحه:
بر مشامم می‌رسد هر لحظه بوی کربلا…

به قدری این نوحه زیبا است که مردم به خوبی در یادشان سپرده شده است. این نوع از نوحه، بهترین نوع نوحه است؛ چون نوحه‌ای است که با زبان، فکر و سوز جامعه مطابقت دارد.

*آیا با تعریف عام نوحه به معنای بیان مصیبت و آواز ماتم، درنوحه‌خوانی می‌توان از سایر گونه‌های شعری نظیر قصیده و غزل هم استفاده کرد یا بیان مصیبت در قالب انواع اشعار دیگر نام دیگری غیر از نوحه‌خوانی دارد؟

بله، می‌توان این کار را انجام داد؛ البته من با این کار موافق نیستم و به نظرم باید نوحه را با سبکِ نوحه و شعر را با سبکِ شعر اجرا کرد. نوحه‌ای را که سبک زنجیرزنی و سینه‌زنی دارد، می‌توان به سبک غزل یا زبان حال اجرا کرد. من شاهد بودم که بعضی از آقایان این کار را انجام می‌دهند و شعر را با زبان نوحه، مرثیه و سبک مصیبت اجرا می‌کنند؛ البته این کار را نمی‌توان با شعر‌ها و نوحه‌های حماسی انجام داد و این شعر‌ها و نوحه‌ها را باید با حماسه و سبک سینه‌زنی مخصوص به خودشان اجرا کرد.

* از استادان بزرگ چه کسانی را می‌شناسید که در خصوص نوحه و ویژگی‌های آن قلم زده ‌و به معرفی آن پرداخته‌اند؟


چند شاعر، کتاب نوحه به چاپ رسانده‌اند؛ اما در فنون شعر استاد نبودند. هنوز من ندیدم که کتاب نوحه‌ای چاپ شود و هنوز مکتبی یافت نشده است که صرفاً به مسئله نوحه بپردازد. نوحه هنوز نتوانسته است در ادبیات جایگاه مناسبی پیدا کند؛ البته بعضی از نوحه‌ها در ادبیات دارای جایگاه هستندو بعضی از دوستان مثل آقای «علی انسانی» نوحه‌های بسیار خوبی ارائه می‌کنند؛ یا من نیز نوحه‌هایی ارائه می‌کنم که مورد توجه قرار می‌گیرد.

* درصورتی ‌که برای معرفی و شناخت نوحه مطلبی هست که در سؤالات به آن توجه نشده، آن را تشریح کنید.

به عزیزانی که نوحه‌سرا هستند این موضوع را گوشزد می‌کنم که اهمیت نوحه از غزل و قصیده بیشتر است و باید به این نکته توجه کنند. نباید فکر کرد که نوحه یک بار گفته می‌شود. نوحه زبان یک جامعه، یک هیئت و یک جمعیت عاشورایی است؛ بنابراین باید با سبک فاخر و محتوای صحیح گفته شود. من از همه عزیزانی که نوحه‌سرا هستند، تقاضا می‌کنم به این نکته توجه کنند.

 *  با تشکر از جنابعالی که در مصاحبه ما شرکت کردید

من هم از شما تشکر میکنم که به  اینگونه موارد توجه دارید ودر زمینه فرهنگی فعالیت میکنید

          هیئت عزاداران ابوالفضل العباس(ع) ملحی-سمنان

 

2 نظر

  1. Hey Youtube, why won't you allow that video of the burnt out baby in Gaza? Oh because the Isrealies can't do any wrong. Your hypocrites Yoantbe.uud don't force people to adopt the new channel design either. No one likes or wants it.

  2. به نظرم احمد آقا اگر قبل از محرم کمی تمرین کنه باور کنیند تو سمنان کسی به پاش نمیرسه نوحه هاش سبک خاصی داره و مخصوص زنجیر زنی ست

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شد


*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

سایت هیئت ملحی